In Nederland is er voor de meeste werknemers geen wettelijk maximumbedrag voor een bonus. Wat een werkgever en werknemer samen afspreken, is in principe de norm.
Alleen in bepaalde sectoren gelden vaste grenzen: in de bankensector mag een bonus niet hoger zijn dan 20% van het vaste salaris. Bij overheid en in de zorg gelden aparte regels voor topfunctionarissen. Verder bepaalt de cao of het arbeidscontract wat er mogelijk is. Of een werknemer überhaupt recht heeft op een bonus hangt af van wat er op papier staat.
Regels en beperkingen voor bonussen in Nederland
Er bestaat geen wet die voor alle werknemers een maximale bonus vastlegt. Toch zijn er meerdere factoren die bepalen hoeveel ruimte je als werkgever hebt:
- Wet- en regelgeving: Er is geen algemene bonuswet. Alleen voor de bankensector en de (semi)publieke sector gelden specifieke wettelijke grenzen.
- Cao-afspraken: In veel sectoren legt de cao aanvullende regels of maxima vast voor bonussen. Check altijd de cao die op jouw bedrijf van toepassing is.
- Afgesproken vs. eenzijdige bonus: Staat de bonus in het arbeidscontract, dan heeft de werknemer er recht op. Betaal je een bonus op eigen initiatief, dan beslis jij zelf of en hoeveel je uitkeert.
- Gewoonte als recht: Betaal je meerdere jaren achter elkaar een bonus uit, dan kan de werknemer daaraan rechten ontlenen. Je kunt de bonus dan niet zomaar meer stopzetten of verlagen.
Hoeveel bonus mag een werknemer maximaal ontvangen?
Voor de meeste werknemers geldt er geen wettelijk maximumbedrag. Wat jij en je werknemer afspreken, telt. In drie gevallen geldt echter een harde grens. Hoe hoog die grens is, hangt af van de sector en is meestal een percentage van het vaste salaris op basis van behaalde doelen.
- Bankensector: Werknemers bij banken en verzekeraars mogen maximaal 20% van hun vaste salaris als bonus ontvangen.
- Overheid en zorg: Voor bestuurders en topfunctionarissen bij overheid, onderwijs en zorg geldt een wettelijk maximum voor de totale beloning.
- Cao-bepalingen: Sommige cao’s bevatten een maximumpercentage of maximumbedrag voor bonussen binnen die sector.
Wat gebeurt er als een werknemer meer dan het maximum ontvangt?
Keer je als bank of verzekeraar een bonus uit boven de wettelijke grens, dan ben je verplicht het te veel betaalde bedrag terug te vorderen. Hetzelfde geldt als een bestuurder in de zorg of bij de overheid meer ontvangt dan wettelijk is toegestaan.
Buiten die sectoren zijn er geen directe juridische gevolgen. Wel kan een te hoge bonus tot arbeidsrechtelijke problemen leiden. Zeker als andere werknemers daardoor ongelijk worden behandeld.
Zijn er uitzonderingen op de regels?
In de bankensector is afwijken van de 20%-grens alleen mogelijk met toestemming van de toezichthouder en een aantoonbare reden. Voor bestuurders in de zorg en bij de overheid geldt een overgangsregeling als hun contract al bestond vóór de wet inging.
Buiten deze sectoren ben je als werkgever volledig vrij. Bonusafspraken moeten wel schriftelijk en eenduidig vastgelegd worden in het arbeidscontract of een apart bonusreglement.
Belastingen en sociale premies op bonussen
Een bonus is gewoon loon en wordt ook zo belast. De werkgever houdt loonbelasting in via het bijzonder tarief. Dat is het hoogste belastingpercentage dat op het totale jaarloon van de werknemer van toepassing is.
- Tot € 38.883: 35,75% belasting
- € 38.883 tot € 78.426: 37,56% belasting
- Boven € 78.426: 49,50% belasting
Naast loonbelasting worden ook premies voor sociale verzekeringen ingehouden. Het nettobedrag dat een werknemer ontvangt, is daardoor een stuk lager dan het brutobedrag van de bonus.
Wil je als werkgever een deel van de beloning belastingvrij verstrekken, dan biedt de werkkostenregeling (WKR) daar ruimte voor binnen de jaarlijkse vrije ruimte.
Voorbeelden van bonussen en beloningsstructuren
Er zijn veel verschillende vormen van bonussen die je als werkgever kunt geven. Welke structuur het beste past, hangt af van de functie, de sector en de doelstelling. De meest voorkomende bonussen zijn:
- Prestatiegebonden bonus: De werknemer ontvangt een bonus bij het behalen van vooraf bepaalde doelen, zoals een omzettarget of projectresultaat. Het bonusbedrag is vaak een percentage van het vaste bruto jaarsalaris, bijvoorbeeld 10% bij 100% doelrealisatie.
- Winstdeling: De werkgever keert een deel van de bedrijfswinst uit aan werknemers. De hoogte hangt af van het bedrijfsresultaat en is daardoor elk jaar anders.
- Eindejaarsbonus of dertiende maand: Een vaste jaarlijkse uitkering, vaak gelijk aan één maandsalaris. Dit is een veelvoorkomende afspraak in cao’s.
- Tekenbonus: Een eenmalige bonus bij indiensttreding, bedoeld om nieuw talent aan te trekken. Bevat vaak een terugbetalingsregeling als de werknemer binnen een bepaalde periode vertrekt.
- Retentiebonus: Een bonus om waardevolle medewerkers aan het bedrijf te binden, gekoppeld aan een minimale dienstperiode.